Een onderzoek naar de betrokkenheid van jongeren bij (drugs)criminaliteit in de gemeente Venray
Aanleiding en opzet
Zorgen over geweld, drugshandel, middelengebruik en jongeren die op jonge leeftijd bij criminaliteit betrokken raken, gaven de gemeente Venray aanleiding om Bureau Beke onderzoek te laten doen. Het onderzoek ‘Opgroeien in Venray’ brengt de aard, omvang en achtergronden van jeugdcriminaliteit onder jongeren van 8 tot en met 27 jaar in beeld, tussen 2020 en september 2025. Ook onderzochten we wat dit betekent voor de preventieve aanpak binnen het programma Preventie met Gezag.
Om de lokale situatie te begrijpen en te duiden, combineerden we analyses van geregistreerde incidenten met signalen en ervaringen vanuit de praktijk. We analyseerden politiegegevens en gemeentelijke overlastmeldingen, voerden documentenonderzoek, observaties, sociale media-analyse en een focusgroep uit, interviewden professionals en zetten vragenlijsten onder jongeren uit. De lange geschiedenis met de geestelijke gezondheidszorg en forensische psychiatrische zorg in Venray kreeg daarbij de bijzondere aandacht.
Wat speelt er?
De politieregistraties laten een daling zien: tussen 2020 en 2024 neemt het aantal incidentregistraties waarbij Venrayse jongeren als verdachte of betrokkene voorkomen met ongeveer een kwart af. Ook meldingen van jeugdoverlast nemen af.
Tegelijkertijd uiten professionals zorgen over middelengebruik, betrokkenheid bij drugshandel en misbruik van kwetsbare jongeren door criminelen. Daarnaast nemen registraties van overlast door verward en onbegrepen gedrag onder Venrayse jongeren toe. Sociale media spelen een belangrijke rol in de leefwereld van jongeren en kunnen criminaliteit faciliteren, terwijl ouders en professionals daar beperkt zicht op hebben. Verder erkennen professionals dat hun zicht en het geregistreerde beeld op jeugdcriminaliteit en -problematiek in de kerkdorpen nog minder is. Dalende registraties betekenen daarom niet vanzelfsprekend dat alle problemen afnemen.
Waar vindt het plaats?
De meeste geregistreerde incidenten waarbij jongeren betrokken zijn, vinden plaats in de kern Venray. In absolute aantallen springen de wijken Brukske, Centrum-West en Centrum eruit. Afgezet tegen het aantal jonge inwoners komen onder meer de wijken Smakterheide, Centrum en Centrum-West naar voren. Het beeld uit de registraties komt niet altijd overeen met de gebieden die professionals als aandachtspunt noemen. Ook zijn jongeren volgens de professionals steeds minder zichtbaar op straat en speelt een deel van hun leefwereld zich online af.
Wie is betrokken?
Binnen onderzoeksgroep komen jongvolwassenen van 18 tot en met 27 jaar het vaakst voor in de politieregistraties. Zij zijn relatief oververtegenwoordigd bij verkeers- en drugsincidenten, terwijl jongeren van 12 tot en met 17 jaar relatief vaak voorkomen bij vermogensincidenten en vernielingen en incidenten in de openbare orde. Professionals wijzen op kwetsbaarheid door onder meer psychische problemen, een licht verstandelijke beperking, geldproblemen en het ontbreken van school of werk. Tegelijkertijd zien ze dat jongeren uit alle lagen van de samenleving betrokken kunnen raken bij criminaliteit. Respondenten doel een belangrijke constatering dat jongeren die bij de politie en justitie bekend zijn, ook binnen school bekend staan als laatkomers of spijbelaars. Er zijn signalen dat jongeren als loopjongen worden ingezet in de drugshandel, maar het concrete zicht op criminele jeugdgroepen en netwerken is beperkt in Venray.
Een verband tussen jeugdcriminaliteit, psychische problematiek van ouders en de aanwezigheid van psychiatrische instellingen in Venray kon met de beschikbare informatie niet worden vastgesteld. Meer zicht op kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen is wel een aandachtspunt.
Lessen voor de aanpak
Een belangrijke opgave voor de gemeente Venray is om eerder contact te leggen met jongeren die risico lopen in de criminaliteit terecht te komen (vroegsignalering). Volgens professionals komen zij vaak pas rond hun zeventiende of achttiende in beeld, terwijl problemen zich al eerder opstapelen. Het onderzoek benadrukt het belang van toegankelijke professionals op straat, op school en online. In de vragenlijst onder jongeren zien we dat jongeren die het gevoel hebben nergens terecht te kunnen met problemen, vaak geen contact hebben met instanties of de weg naar hulp niet weten te vinden. School, werk, toekomstperspectief en steun van betekenisvolle anderen zijn belangrijke beschermende factoren.
Venray beschikt over een breed aanbod aan maatregelen en interventies. De uitdaging ligt onder meer in het beter benutten van dit aanbod, duidelijke meldroutes, tijdige toegang tot hulp en betere informatie-uitwisseling tussen samenwerkingspartners. De aanbevelingen richten zich op drie gebieden: vroegsignalering, passende maatregelen en interventies, en samenwerking. Daarbij is het belangrijk jongeren zelf te betrekken bij het opzetten van voorzieningen en de evaluatie van de aanpak.
Vier producten
Het resultaat van het onderzoek is uitgewerkt in vier producten: het volledige rapport, een interactieve factsheet, een bijlagenboek en een samenvatting (hoofdlijnen). Deze vier publicaties zijn hieronder gratis te downloaden.
Rapport Opgroeien in Venray
Samenvatting (Hoofdlijnen)
Bijlagenboek Opgroeien in Venray
Factsheet Jongeren en criminaliteit in Venray
Voor een optimale weergave van interactieve pdf’s, adviseren wij Adobe Acrobat pdf-reader te gebruiken of webbrowsers anders dan Microsoft Edge.

Auteurs
Marjolein Nillessen, Emily Berger, Marijn Helsloot, Vivianne van Leeuwen en Henk Ferwerda
In opdracht van
Gemeente Venray
Uitgave
Bureau Beke, 2026
